Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị trên địa bàn tỉnh Sơn La
Trong những năm qua, công tác đào tạo trung cấp lý luận chính trị ở tỉnh Sơn La đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần bồi dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị và năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy còn không ít hạn chế như: nội dung giảng dạy chưa gắn sát thực tiễn, hình thức kiểm tra đánh giá chậm đổi mới, công tác quản lý đào tạo còn thủ công. Trước yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu hiện nay. Tháng 11/2023, Trường Chính trị tỉnh Sơn La được UBND tỉnh phê duyệt chủ trì thực hiện đề tài khoa học cấp tỉnh: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo trung cấp lý luận chính trị trên địa bàn tỉnh Sơn La”. Kết quả nghiên cứu của đề tài có giá trị lý luận và thực tiễn, là cơ sở xây dựng Trường Chính trị đạt chuẩn theo Quy định số 11 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, xây dựng Trường Chính trị tỉnh đạt chuẩn giai đoạn 2023 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030.

Hội thảo đánh giá hiệu quả thí điểm thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo trung cấp lý luận chính trị trên địa bàn tỉnh Sơn La
Trong quá trình nghiên cứu, tiến sĩ Phạm Thị Thảo cùng nhóm nghiên cứu đã phân tích khoa học về cơ sở lý luận và thực tiễn trong nước, chỉ rõ vai trò, ý nghĩa then chốt của việc nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị; làm rõ các định hướng quan trọng của tỉnh Sơn La trong phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là yêu cầu đào tạo lý luận chính trị gắn với thực tiễn địa phương, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Đồng thời, tiến hành phân tích dữ liệu khảo sát, đánh giá toàn diện thực trạng đào tạo Trung cấp lý luận chính trị tại tỉnh Sơn La giai đoạn 2016 - 2023. Qua đó cho thấy, những năm qua, công tác đào tạo trung cấp lý luận chính trị tại Sơn La đã tập trung nâng cao chất lượng giảng dạy Trung cấp lý luận chính trị; đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với đối tượng người học; nâng cao chất lượng giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, lấy người học làm trung tâm của quá trình đào tạo, bồi dưỡng; Tăng cường tính định hướng, gợi mở, hướng dẫn học viên tự học, tự nghiên cứu, rèn luyện phương pháp luận tư duy khoa học, khả năng vận dụng lý luận vào giải quyết các tình huống thực tiễn tại địa phương, cơ sở… . Đồng thời, nhà trường chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, vừa hồng, vừa chuyên, có kiến thức lý luận, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức lối sống, nghiệp vụ công tác vững vàng đáp ứng nhiệm vụ được giao. Chính vì vậy, công tác đào tạo trung cấp lý luận chính trị của nhà trường đạt được kết quả đáng khích lệ. Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng luôn hoàn thành vượt kế hoạch, trong 5 năm từ 2020 đến tháng 6/2025, Trường đã mở được 135 lớp, trong đó hệ Trung cấp lý luận chính trị là 68 lớp với 3.763 học viên. Không chỉ thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ theo quy định, Trường còn có nhiều đóng góp trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho Đảng và Nhà nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào. Hiện nay, Trường đang triển khai đào tạo Trung cấp lý luận chính trị cho cán bộ cấp huyện, lãnh đạo cấp phòng của các ban, sở, ngành 9 tỉnh Bắc Lào, góp phần củng cố và thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt - Lào. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai nhiệm vụ, vẫn còn không ít khó khăn, hạn chế. Một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa xác định đúng động cơ học tập; chương trình còn dàn trải, chưa gắn chặt với yêu cầu công tác thực tiễn; phương pháp giảng dạy còn thiên về truyền thụ một chiều; cơ sở vật chất, công nghệ phục vụ đào tạo chưa đồng bộ.
Để nâng cao chất lượng đào tạo trung cấp lý luận chính trị trong thời gian tới đảm bảo nguyên tắc kế thừa, đổi mới, phát triển, nhóm thực hiện đề tài đề xuất các giải pháp, trong đó, nhấn mạnh một số định hướng đổi mới trọng tâm như: đào tạo phân hóa theo đối tượng; gắn đào tạo với sử dụng và đánh giá cán bộ; đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá theo hướng tăng cường tính chủ động và sáng tạo của người học; ứng dụng công nghệ số trong quản lý đào tạo và đánh giá hiệu quả đầu ra.
Từ định hướng trọng tâm, đề tài thiết kế, tổ chức thử nghiệm và đánh giá bước đầu hiệu quả của 03 giải pháp mang tính đột phá như: Đổi mới hình thức thi, kiểm tra theo hướng trắc nghiệm khách quan; Số hóa quy trình quản lý đào tạo; Phân hóa chương trình và hình thức tổ chức lớp học theo nhóm đối tượng học viên. Trong đó, 5 lớp học, 7 môn thi áp dụng đổi mới hình thức thi trắc nghiệm; 6 lớp tập trung giai đoạn 2024-2025 thực hiện phân hóa đối tượng đào tạo. Kết quả thực nghiệm ban đầu cho thấy cả ba giải pháp đều có cơ sở lý luận và thực tiễn rõ ràng, nâng cao tính chủ động và năng lực vận dụng kiến thức của học viên; hiện đại hóa công tác quản lý, kiểm tra; tạo điều kiện để giảng viên đổi mới phương pháp giảng dạy, chuyên nghiệp, minh bạch về công tác quản lý. Đây cũng chính là điểm nhấn nổi bật, là cơ sở để giai đoạn 2025 - 2026 sẽ tổng kết thí điểm, hoàn thiện phần mềm quản lý và ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm; từ 2027–2030 sẽ triển khai rộng rãi mô hình “Trường Chính trị số”, tiến tới chuẩn hóa toàn diện theo Quy định 11-QĐ/TW.
Bên cạnh đó, đề tài cũng kiến nghị nhiều nội dung quan trọng từ việc phân cấp thẩm quyền xây dựng chương trình đào tạo, đến tăng cường đầu tư cho cơ sở vật chất, bồi dưỡng giảng viên, xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm chuẩn hóa và đẩy mạnh chuyển đổi số. Đồng thời, đề xuất một hệ thống giải pháp toàn diện, gồm: Phân hóa chương trình đào tạo theo nhóm đối tượng, lĩnh vực công tác; Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt trong quản lý, kiểm tra và giảng dạy; Đổi mới phương pháp giảng dạy, kết hợp lý thuyết, tình huống, thảo luận nhóm; Chuẩn hóa và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên theo hướng thực hành, ứng dụng; Gắn kết đào tạo với công tác sử dụng cán bộ, tránh tình trạng học hình thức. Đặc biệt, đề tài cũng đề xuất xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm theo hướng chuẩn hóa, giúp kiểm tra toàn diện kiến thức và năng lực người học.
Đào tạo trung cấp lý luận chính trị không chỉ là một yêu cầu bắt buộc về tiêu chuẩn cán bộ, mà còn là quá trình xây dựng, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, tư tưởng, đạo đức cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Việc nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị tại Sơn La sẽ trực tiếp góp phần vào thực hiện thắng lợi các mục tiêu xây dựng Đảng, phát triển đội ngũ cán bộ, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Với cách tiếp cận khoa học, thực tiễn và sáng tạo, đề tài đã góp phần khẳng định quyết tâm chính trị của tỉnh Sơn La trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.
Ánh Nguyệt