Phát triển nguồn lực trí thức – nền tảng để Sơn La phát triển nhanh và bền vững
Trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đội ngũ trí thức được coi là “nguyên khí quốc gia”, là động lực then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức và bảo đảm sự phát triển bền vững. Với Sơn La - một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn nhưng giàu tiềm năng - việc xây dựng bộ tiêu chí và cơ sở dữ liệu về trí thức, chuyên gia có ý nghĩa cấp bách và lâu dài, giúp quản lý, huy động hiệu quả nguồn lực trí tuệ phục vụ phát triển. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đó, năm 2023, UBND tỉnh đã phê duyệt cho Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Sơn La chủ trì thực hiện
Hội thảo khoa học: Bộ tiêu chí xác định trí thức, trí thức tiêu biểu, chuyên gia trên các lĩnh vực của tỉnh Sơn La
Ngay sau khi đề tài được phê duyệt, Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật đã phối hợp cùng các cơ quan, đơn vị điều tra, thu thập tài liệu nghiên cứu trong nước. Năm 2024, nhóm nghiên cứu đề tài đã học hỏi kinh nghiệm thực tế tại tỉnh Hải Dương (nay là thành phố Hải Phòng) và thành phố Đà Nẵng để tìm hiểu chuyên sâu về công tác tập hợp trí thức, chuyên gia; giải pháp, chính sách đối với trí thức, chuyên gia; quy định về cơ chế, chính sách đối với công tác tư vấn, phản biện của tỉnh; Kinh nghiệm trong đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động của các Hội trí thức... Từ đó, tiến hành nghiên cứu, xây dựng 07 báo cáo chuyên đề trên 6 lĩnh vực khoa học và công nghệ của tỉnh Sơn La gồm: Khoa học tự nhiên; Khoa học kỹ thuật và công nghệ; Khoa học y, dược; Khoa học nông nghiệp; Khoa học xã hội; Khoa học nhân văn. Thông qua ý kiến tư vấn của các chuyên gia, nhà khoa học, các ngành, đơn vị tại Hội thảo khoa học “Bộ tiêu chí xác định trí thức, trí thức tiêu biểu, chuyên gia trên các lĩnh vực của tỉnh Sơn La” được tổ chức vào tháng 7/2024, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật đã hoàn thiện nội dung Bộ tiêu chí về trí thức và Bộ tiêu chí về chuyên gia trên các lĩnh vực của tỉnh Sơn La.

Hội thảo khoa học: Thực trạng và Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ trí thức và chuyên gia trên các lĩnh vực phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Sơn La
Ban chủ nhiệm đề tài tiếp tục thực hiện khảo sát tại các xã, phường nhằm nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và cơ cấu đội ngũ trí thức trong và ngoài công lập. Đồng thời tiếp tục nghiên cứu xây dựng các báo cáo chuyên đề thực trạng đội ngũ trí thức và chuyên gia tỉnh Sơn La giai đoạn 2016-2022; các giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, chuyên gia trên các lĩnh vực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Trên cơ sở ý kiến tham gia vào báo cáo chuyên đề tại Hội thảo “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ trí thức và chuyên gia” được tổ chức tháng 9/2025, đã giúp ban chủ nhiệm đề tài chỉnh sửa, hoàn thiện báo cáo, tham mưu cho tỉnh chủ động khai thác, sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ hiện có, góp phần cụ thể hóa, triển khai các chủ trương, nghị quyết của Đảng về xây dựng đội ngũ trí thức trong tình hình mới.
Một điểm đặc biệt của đề tài chính là xây dựng phần mềm và vận hành cơ sở dữ liệu và đội ngũ trí thức, chuyên gia tư vấn các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trên trên một số lĩnh vực của tỉnh Sơn La. Tháng 10/2025, nhóm nghiên cứu đã tổ chức tập huấn sử dụng phần mềm cho cán bộ công tác tại Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật nhằm đưa phần mềm vào quản trị, cập nhật và khai thác sử dụng trong thời gian tới.....
Sau 2 năm triển khai, đề tài đã đạt được những kết quả tích cực về mặt khoa học và thực tiễn trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế; là cơ sở để các cơ quan trong hệ thống chính trị tỉnh Sơn La như Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Ban Tuyên giáo và Dân vận, các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường… khai thác, sử dụng trong công tác tập hợp, quản lý và phát huy vai trò đội ngũ trí thức, chuyên gia. Cơ sở dữ liệu được xây dựng sẽ giúp tỉnh chủ động hơn trong việc lựa chọn, huy động chuyên gia tham gia tư vấn, phản biện, thẩm định các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời là căn cứ để tổ chức các hoạt động tôn vinh trí thức tiêu biểu, đối thoại chính sách giữa lãnh đạo tỉnh với trí thức. Các giải pháp được đề xuất có tính khả thi cao, có thể áp dụng ngay tại địa phương, đồng thời có thể làm mô hình tham khảo cho nhiều tỉnh trung du, miền núi có điều kiện tương đồng.
Kết quả nghiên cứu của đề tài mở ra hướng tiếp cận mới trong công tác vận động trí thức, tư vấn và phản biện chính sách, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách phát huy vai trò trí thức trong giai đoạn mới.
Tú Hảo